Categorie archief: Eigen collectie

Houten speelhuisje

Ik heb een houten speelhuisje gemaakt voor de kinderen. Het frame heb ik met dikke vurenhouten balken gemaakt. Over die solide basis heb ik vervolgens geïmpregneerde planken en schaaldelen geschroefd.

speelhuisje van hout
Dit speelhuisje maakte ik voor mijn kinderen

Het heeft aan twee zijden raampjes, een deur in twee delen en een dakkapel die ook werkelijk licht geeft in het huisje. Van binnen zijn zo veel mogelijk oppervlakten van onbehandeld vurenhout, van buiten geheel geïmpregneerd. En waterdicht!

openslaande raampjes in het houten speelhuisje
Openslaande raampjes in het houten speelhuisje

Deze raampjes zijn een groot succes! Hoe vaak het raampje ook opengaat: er zit altijd een lachend gezichtje achter! Mijn vrouw maakte de leuke geruite gordijntjes en kussentjes. Het dakkapelletje is voorzien van plexiglas en zorgt voor een knus licht in het huisje.

deur van het speelhuisje
De deur van het speelhuisje kan in twee hoogten open

De deur kan in twee hoogten open. Toen ik dit huisje maakte, was mijn dochter nog niet zo groot: ze kon door de onderste deur. Nu zet ze ook de bovenste open, zodat ze haar hoofd niet stoot. Ook is een hogere doorgang handig voor mij als ouder, als het huisje opgeruimd of uitgeveegd moet worden.

De oppervlaktematen zijn 1×1 meter, de hoogte van de nok is ongeveer 2 meter.

Eiken houten schaal (mijn eerste)

Waar het allemaal mee begon wat schalen betreft. In ruil voor een middagje kettingzagen heb ik wat eikenhout mee naar huis genomen. Deze heb ik eerst – met behulp van een bijl en een rubber hamer – gekloofd.

stuk eikenhout, nog niet gekloofd

Voor mijn draaibank had ik nog geen klauwplaat om het hout vast te maken, dus ik had een omweg gevonden: het hout eerst inklemmen voor de onderkant van de schaal, dan vastlijmen aan een ander stuk hout om de binnenkant uit te hollen. Een beetje primitief, maar het werkte.

eikenhout op draaibank

In het midden van de grote rode schijf zit een scherpe punt, met twee andere scherpe punten zo’n 2 cm uit het midden. Aan de rechterkant zie je de tegencenter, waarmee je het hout kan inklemmen. Nu is het een kwestie van de schors eraf draaien, en de onderkant van de schaal vorm geven.

eikenhout op de draaibank

Aan de onderkant van het schaaltje heb ik vervolgens  een rand gedraaid waarmee ik het kon vastlijmen op een houten schijf, die op zijn beurt weer aan de rode stalen schijf van de draaibank werd geschroefd. Nu kon ik de binnenkant van de schaal uithollen.

Om de technieken hiervoor te leren, heb ik vele uren youtube filmpjes zitten kijken en vergelijken. Maar als je het dan voor het eerst zelf doet, is het toch anders…

eiken houten schaal, mijn eerste
mijn eerste schaal, gedraaid uit eikenhout

Het is toch gelukt om de houten schaal uit te hollen, een redelijk egale dikte te hebben en ook niet nog eens door de bodem heen te prikken met de beitel! Ik was echt apetrots toen ik dit eiken schaaltje aan mijn vrouw liet zien (en zij was ook trots op mij). Het houten schaaltje heb ik laten drogen (gelukkig barstte het niet) en daarna in de lijnzaadolie gezet.

Meerdere lagen olie heb ik aangebracht: elke dag gedurende een week, elke week gedurende een maand en elke maand gedurende een jaar.

eiken houten schaal, mijn eerste
De binnenkant van mijn eerste eiken houten schaal

Het schaaltje is niet perfect. Nee. Maar wel mijn schaaltje. En daar ben ik erg trots op! Het is ook mooi om te zien wat ik allemaal heb veranderd aan mijn werkwijze de afgelopen tijd. Hoeveel ik heb bijgeleerd.

Schaal van eikenhout uit de 13e eeuw

Deze schaal is gedraaid uit een stuk hout dat meer dan  700 jaar in de grond heeft gelegen!

Bij het graven van een sloot is een paalpunt tevoorschijn gekomen. Deze moest gedateerd worden door een bevriende archeoloog die ter plaatse was geroepen. Ik heb met mijn kettingzaag een stuk van de paalpunt afgezaagd ten behoeve van dendrochronologie. Helaas was het aantal jaarringen dat nog aanwezig was in de paalpunt niet genoeg voor een goede datering. Daarom is uiteindelijk met behulp van 14C-datering de vermoedelijke veldatum bepaald op het eind van de 13e eeuw.

Voordat ik er een stuk uit heb gezaagd is de paal volledig gedocumenteerd. Daarom hoefde paal niet geconserveerd te worden en zouden de resten worden weggegooid. Voor mij was dit een mooie gelegenheid om eens te proberen er iets moois van te maken.

schaal van eikenhout uit de 13e eeuw
schaal van eikenhout uit de 13e eeuw

Het eikenhout liet zich erg goed bewerken.

Het was niet door-en-door nat. Het rook nog gewoon naar vers eikenhout! De zwarte verkleuring is ontstaan door de inwerking van de grond op het eikenhout. De schaal is rond gedraaid, met een iets aflopende rand. De rand is tijdens het drogen wat kromgetrokken, waardoor de zo kenmerkende boot-vorm ontstaan is.  Diameter 20 cm, hoogte 9.5 cm. De schaal is niet geschuurd, maar met 000-staalwol gepoetst, en vervolgens behandeld met walnotenolie.

Zeer donker gekleurde schaal van eikenhout
schaal van eikenhout uit de 13e eeuw

Houten lepel (mijn eerste)

houten lepel van berkenhout, mijn eerste

Met deze houten lepel is het begonnen. Tijdens een vakantie in een huisje in Ommen heb ik deze lepel gemaakt, van een tak berkenhout die daar in de buurt was gesnoeid. Gewapend met een bijl, een houtsnijmesje die nog van mijn opa is geweest en een zelfgemaakt lepelmes om de kom uit te hollen, ging ik aan de slag.

Eerst heb ik met de zaag een stuk tak op lengte gezaagd, en met de bijl gekloofd. Toen heb ik met de bijl de ruwe vorm van de lepel uitgehakt.

houten lepel van berkenhout, mijn eerste
het eindresultaat!

Dan wordt het tijd voor het fijnere werk: met het houtsnijmesje de ruwe vorm verfijnen. Dan krijgt de lepel pas echt zijn vorm. Halverwege het verfijnen, als de vorm al duidelijk is, heb ik de kom uitgetekend met een potlood, en uitgehold met het zelfgemaakte lepelmesje. Daarvoor heb ik een keukenmesje uit de kringloopwinkel aan twee zijden geslepen, en vervolgens in de bankschroef gebogen. De bocht is niet helemaal egaal, maar het werkt nog steeds supergoed!

houten lepel van berkenhout, mijn eerste
de kom van de lepel

Als de kom voldoende is uitgehold, kan de rest van de lepel verder worden uitgesneden. De steel is ook een belangrijk deel. Ik wilde een bocht in de steel maken, zodat de lepel niet te stijf lijkt.

houten lepel van berkenhout, mijn eerste
Een bocht in de steel, met nog wat leuke knoestjes

Na al het snijwerk is het nog een kwestie van schuren, van grof naar steeds fijner, en de lepel in de olie zetten. Deze lepel is geolied met lijnzaadolie, wat de lepel een warme, gele tint heeft gegeven.

DSC_0119
De achterkant van de lepel, met een knoest in de kom

De methode van lepels maken heb ik sindsdien slechts een klein beetje aangepast. In grote lijnen nog precies zoals Paul Sellers het me voordeed.

Berken mini-kuksa

Birch mini-kuksa

Waar het allemaal mee begon. Dit is de eerste “holle vorm”, oftewel kommetje die ik heb gemaakt. Daarvoor maakte ik alleen maar lepels van takken. Ik had een klein stammetje berkenhout gekregen, en daar heb ik dit mini-kuksa’tje uit gesneden.

Birch wood Mini-kuksa upper

Ik heb bij het maken van deze mini-kuksa alleen maar een bijl, een houtsnijmesje, een zelfgemaakte lepelmes en wat schuurpapier gebruikt. De kuksa is behandeld met meerdere lagen lijnzaadolie.

Mini-kuksa birch

Kommetje van berkenknoest

kommetje van berkenknoest
kommetje van berkenknoest

Dit is een klein kommetje die ik heb gemaakt van een knoest of knol die aan een berkentak hing. De knoest is gevormd door een vergroeiing  van het hout. Meestal gebeurt dit omdat de tak daar beschadigd is geweest, of geïnfecteerd. Het hout vormt dan een soort barrière, waardoor de infectie niet verder de boom in kan. Deze vergroeiingen geven vaak erg mooie tekeningen in het hout.

Ik heb geprobeerd de maximale afmeting uit de redelijke kleine knoest te halen, waardoor er nog stukjes bast in het schaaltje zitten. Dat zijn de bruine delen op de foto. Ook is nog te zien waar de tak heeft gezeten, waaraan deze knol groeide. Die zie je helemaal links, en rechts bovenaan.

Het schaaltje heeft een diameter van 8 centimeter.

Houten kettingzaag

Ik heb een houten kettingzaag gemaakt van stukken 14×5 cm vurenhout. De zaag bestaat uit drie delen: een middenstuk met handvat, een zijkapje met trekkoord en een rechterzijkant met zaagblad. Natuurlijk heeft de kettingzaag ook een handvat aan de bovenkant, en ik heb ervoor gezorgd dat de kettingzaag mooi in balans is als je hem daaraan optilt. Er zit aan de linker kant een startkoord. Het is zo’n  oprolmechanisme voor een badge of pasje.

houten kettingzaag

De zijkappen zijn geheel met beitels en surform-schaaf afgerond, en daarna geschuurd en behandeld met zelf gemaakte walnoot kleuring. Die maak ik door walnootschillen een kwartiertje te koken een weinig water. Even zeven, afkoelen en je hebt een mooi, donkerbruine natuurlijke kleuring voor je hout. Het brengt ook de nerf mooi naar voren. Na opdrogen is deze kettingzaag nog in de rauwe lijnzaadolie gezet.

houten kettingzaag bovenkant

Het was erg leuk om te zien hoe blij het jongetje was die hem van mij kreeg. Hij ging meteen een paar bomen “omzagen”!

DSCN4651

Lepel-hanger

Het was weer heerlijk snijden gisteravond. Ik heb een houten hanger gemaakt. Van een onbekende houtsoort. Waarschijnlijk een fruithout, maar welke het is dat wisten ze zelfs bij de Arnhemse Fijnhouthandel niet te vertellen. De bast heeft een zelfde patroon als bij een perenboom, maar dan iets minder diepe “brokjes”.

houten lepel - hanger

Zo klein, en toch al zo mooi! Wat een prachtige houtsoort is dit toch!

Erg mooi rood hout, met enige spalting, maar niet in deze minilepel. Het uithollen heb ik gedaan met een zeer kleine guts, die nog van mijn opa is geweest.

Met een reflectie in mijn bijl

De hanger is na het snijden geschuurd tot en met korrel 1200, dan in de walnotenolie gezet. Dan een koordje erdoor en ik heb een ketting!

Peter
De ketting om mijn eigen nek. En daar blijft ‘ie ook 😉