Tagarchief: houtdraaien

Beginnen met houtdraaien

Ik wil hier even een inzicht met je delen die ik erg waardevol vind. Ik hoop dat je er wat aan hebt.

Het gaat over hoe je het beste kan beginnen met houtdraaien.

Vaak wordt er tijdens een dagworkshop – meestal zo tijdens de lunch – gevraagd wat zo’n draaibank eigenlijk kost. En dat is heel begrijpelijk. Je hebt dan een paar uur gedraaid, en je hebt je draai gevonden zeg maar 🙂 en je begint eraan te denken dat je thuis ook wil kunnen houtdraaien.

Maar ik zou willen aanraden om niet als eerste naar een draaibank te kijken als je gaat beginnen.

Begin met een goede set gutsen en beitels!

En dan pas verder kijken.

Dat klinkt misschien gek, maar het is heel logisch. Want al geef je me een supermooie, sjieke draaibank van een paarduizend euro, maar met bot gereedschap, dan kan ik er nog niks mee maken.

Andersom wel. Met scherp, goed gereedschap kan ik alles maken, al is het met een roestig, rammelig, rokend stuk oud ijzer van marktplaats.

Dus, heb je je budget helder om je houtdraaipassie te gaan leven, verdeel dan de prioriteiten als volgt:

  1. Goede set gutsen en beitels
  2. Manier op dat gereedschap vlijmscherp te maken en te houden
  3. Een draaibank

Maar wat heb ik dan nodig?

Ik kan je deze set van Sorby aanraden. Daar zit alles in om een heel goede start te maken met houtdraaien.

Deze set van Robert Sorby uit Engeland heeft alles voor een goed begin. Foto: Baptist.nl

Wat zit er allemaal in? Van links naar rechts:

Schaaldraaiguts: hiermee maak je eetkommen, borden, schalen. Het langere handvat helpt je om de guts stabiel te houden als je bij het uithollen verder over de leunspaan reikt.
Vormguts: om bij het spindeldraaien vormen te maken, zoals holletjes, bolletjes, V-groeven en nog veel meer.
Afsteekbeitel: hiermee maak je hoekige gleuven in het hout, je kan er ook je werkstuk mee inkorten door een stuk hout “af te steken”.
Schuine beitel: deze is perfect om een gladde spindel nog gladder te maken. Je kan er ook allerlei detailwerk mee doen, zoals lijntjes tekken, V-groeven maken.
Rondneuzige schraper: met deze maak je heel makkelijk eierdopjes. Je kan er ook de binnenkant van schalen mee af werken. Je zou kunnen overwegen deze schraper om te slijpen naar een rechthoekige schraper. Met een rechthoekige schraper maak je hoekige hollingen, zoals bij potjes, maar ook uitsparingen voor de klauwplaat bij borden en kommen uit droog hout.
Afruwguts: Deze flinke jongen is uitstekend én uitsluitend geschikt voor het rond maken van balkjes hout. Dan loopt de nerf in de lengterichting, in lijn met de centerlijn. Oftewel: hij schilt langshout als de beste, maar kan absoluut niet tegen kopshout zoals bij schaaldraaien.

Deze set is te koop bij Baptist in Arnhem.

Het allerbelangrijkste is dat deze set is gemaakt van super hoogwaardig HSS staal. En dat elk gereedschap handmatig op hardheid wordt getest! Dus de hardheid loopt over het hele staal.

In combinatie met een goede manier om te slijpen doe je jaren en jaren met deze set.

Hoe hou ik dat allemaal scherp?

Ik raad je zonder twijfel de Tormek aan. Dit apparaat heeft een langzaamdraaiend stenen wiel in water, en een polijst-/wetwiel. Met behulp van een paar hulpstukken maak je je gereedschap in seconden weer scherp. Heerlijk eenvoudig en echt mega scherp.

Ik ben ook heel erg tevreden over het Pro Edge systeem van Robert Sorby. Het grote voordeel vind ik dat je altijd een vlak snijvlak krijgt (ipv hol). En door simpelweg een grovere schuurband te gebruiken, kan je makkelijk je gereedschap een andere vorm geven als dat nodig is. Met de Tormek duurt dat een stuk langer. Ik ben ook erg te spreken over het zware ontwerp van de machine, en het gemak in gebruik.

Voor zowel de Tormek als de Pro-Edge geldt: het gemak zit hem in de hulpstukken. Daarmee slijp je steeds exact dezelfde hoek aan je gereedschap. En slijp je dus nooit overbodig materiaal weg. Ik heb een guts waarmee ik elke tol van Peter Peer’s 365 tollenchallenge heb gedraaid. (Ik maakte elke dag minimaal 1 tol, 1 jaar lang) Die guts is maar 1 centimeter korter dan een nieuwe uit de winkel. En dan heb ik hem bijna elke dag geslepen! Fantastisch is dat.

Er zijn goedkopere versies op de markt van de Tormek. Ik kan je helaas nog niet zeggen hoe de kwaliteit is van die machines. Het allerbelangrijkste is dat ze je gereedschap superscherp moeten kunnen maken. Ik test binnenkort zo’n machine uitvoerig, dus dat laat ik je nog weten.

Tip: wil je altijd op de hoogte blijven van nieuwe blogs, meld je dan aan voor mijn nieuwsbrief!

En mag ik dan een draaibank uitzoeken?

Ja. Hehe. Eindelijk. 🙂

Daar is natuurlijk ook een hoop om te doen. Ik raad je een model als de Record Power DML320 of de Record Power Coronet Herald aan. Weet je zeker dat je schalen wil maken, kijk dan eens naar de Teknatool Nova 1624 of de Teknatool Nova DVR (met elektronisch variabel regelaar toerental). Maar een paar suggesties uit een groot aanbod.

Tweedehands? Dat kan. Let op dat je geen garantie hebt. Uit eigen ervaring en dat van een paar cursisten van mij, kan het wel eens minder lang mee gaan dan je zou willen. Maar je kan ook mazzel hebben. En dat hoor ik ook heel vaak. Het komt uiteindelijk altijd uit op: wat is je budget?…

Disclaimer

Ik hoop natuurlijk dat je wat hebt aan de informatie die ik hier voor je opschrijf. Toch wil ik je erop wijzen dat ik niet aansprakelijk ben voor keuzes die voortvloeien uit mijn berichten. Als je begint met houtdraaien, kan ik je een houtdraaicursus van harte aanbevelen. Ik bied ze in twee varianten: introductieworkshop houtdraaien (met de focus op spindeldraaien) en de dagworkshop houtdraaien: schaaldraai-editie (die gaat over schaaldraaien). Kijk hier voor meer informatie (of klik op onderstaande knop).

Workshops

Welke houtsoorten zijn goed om te draaien?

Deze vraag krijg ik zó vaak, dat ik er graag iets over vertel.

Kijk, houtdraaien is een heel mooie manier van houtbewerken. Het hout is in beweging, en het gereedschap hou je er op een tactische manier tegenaan. En zo krijg je precies de vorm die je wil. Met een perfect glad, glanzend oppervlak.

Ik krijg zeker 1 x per maand een mailtje van een enthousiast beginnend houtdraaier (of -ster). Met een foto erbij van het laatste werkstuk. Ik herken mijn eerste stappen in het houtdraaien meteen terug. Het hout ziet er ruw uit, vezels steken uit het werkstuk omhoog. En 9 van de 10 keer is het vurenhout op de draaibank.

Vurenhout is een andere naam voor hout van de fijnspar. Het is zacht, makkelijk te zagen, makkelijk te schuren en te lakken. En het is overal voor relatief weinig geld te koop. Elke bouwmarkt heeft wel een flink assortiment palen, balken en planken van deze houtsoort.

Helaas is dit een houtsoort die lastig te bewerken is op de draaibank. Wil je een glad resultaat, dan is superscherp gereedschap een must. En de juiste techniek. Alleen dan is het mogelijk om van vurenhout iets te draaien zonder dat je veel moet schuren.

Maar welke houtsoorten zijn dan wél goed te draaien?

Gelukkig is er een groot aantal houtsoorten dat veel beter geschikt is voor het houtdraaien. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

  • Essen
  • Eiken
  • Beuken
  • Berken
  • Esdoorn
  • Robinia (ook Acacia genoemd)
  • Kersen
  • Pruimen
  • Notenhout
  • Appel
  • Peer
  • Taxus (wat eigenlijk een naaldsoort is, maar een heel dichte nerf heeft)
  • Sierbomen zoals Japanse kers, Prunus (eigenlijk een variant van pruim), Hulst, Valse Christusdoorn (Gleditsia), Goudenregen….
  • Struiken zoals Haagbeuk, Meidoorn, Sleedoorn (is ook een pruim), Rhododendron, Sering ….

De lijst hierboven is een ongetwijfeld incomplete lijst van Nederlandse houtsoorten. Alles is te vinden in je eigen stad of dorp, met een beetje mazzel en lef. Ik hou ervan om mijn hout zo dicht mogelijk bij huis te vinden. Ik weet waar de boom stond. En waarom hij om moest.

Er zijn nog veel meer houtsoorten prima geschikt voor het houtdraaien. Ook exotische soorten geven mooie resultaten. Ik gebruik ze echter steeds minder vaak. En dan alleen voor kleine dingetjes. Detailtje, sierdopje, dat soort dingen. Ik heb een blog geschreven waarom ik deze soorten liever vermijd.

Ik denk dat de regel: ‘hoe harder hoe beter’ opgaat voor houtsoorten om te draaien. Vurenhout is tricky, balsahout heel moeilijk. Eiken, essen, beuken zijn echte aanraders om mee te beginnen.

Maar waar haal ik dat hout dan vandaan?

Er zijn twee mogelijkheden: kopen of krijgen. Krijgen vind ik altijd het leukste. Dat is logisch. Meestal is het hout dan nog nat.

Grotere hoeveelheden koop ik vaak. Ook als ik specifieke houtsoorten zoek, of bepaalde maten. En droog hout moet je vaak kopen. Er zijn verschillende houthandels waar ik mijn hout koop. Ik woon in het oosten van Noord-Brabant, en ik haal mijn hout in een rechte lijn omhoog lijkt het wel.

1e stop: Masave fijnhouthandel in Zwolle. De eigenaar heeft een houtdraai-achtergrond dus je hebt veel keus aan vierkante balkjes. Ook zaagt hij voor mij mijn curushout (beuken) op maat.

2e stop: Eeserhout in Steenwijk, op de grens van Overijssel en Friesland. Deze houthandel is goed voor allerlei maatwerk en grotere stukken. Maar het liefst met een zo gaaf mogelijke tekening. De eigenaar houdt niet van saai hout. Hout om van te smullen. Voorbeeldje: Frans knotessen. Heel grillig van nerf, het gaat alle kanten op.

3e stop: Arnhemse Fijnhouthandel. Deze ligt voor mij dichter bij. Ik kocht daar plankjes padoek, Amerikaans notenhout, jatoba, ebben, purperhart. Omdat ze echt mooie plankjes hebben, ik bedoel glad geschaafd en haaks gezaagd, liggen de prijzen hoger. En omdat ik een lintzaag heb, koop ik dus liever bij de bovenste twee houthandelaren.

Tip voor gratis droog hout!

Verpakkingshout. En dan bedoel ik niet een mandarijnkratje, of een camembertdoosje of een pallet mee. Nee, soms krijg ik hout van mijn lokale bouwmarkt. Ze krijgen dat hout meestal als balken van 4 cm dik, 10 cm breed en 120 cm lang als verpakkingsmateriaal voor houten platen. Ik heb berkenhout gezien, maar ook eik en essen. Steeds met wat afwijking, zoals een paar dikke knoesten, een scheurtje, de kern van het hout er nog in, maar altijd mogelijk om er een paar bruikbare stukken uit te halen. Vraag er eens naar als je weer eens in je bouwmarkt bent.

Heb je nog vragen over dit artikel? Stuur me een mailtje: info@peterpeer.nl . Of wil je je houtdraai-skills verbeteren? Kijk dan op mijn pagina over workshops.

Wil je nieuwe artikelen voortaan als eerste in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in een paar klikken in voor mijn nieuwsbrief.


Nog toe te voegen aan dit artikel: links, foto’s van houtsoorten uit eigen voorraad, foto van werkstukken van vurenhout.

Artikel uit te breiden met: voorbeelden van werkstukken per houtsoort. Technieken om hout beter te snijden en een gladder resultaat te krijgen.

Waarom maak ik houten schalen?

5 jaar geleden gold dit voor mij: We zijn gewend om te eten van servies. Gebakken kleiproducten, snel en goedkoop gemaakt. Doorgaans serveren we uit een pan op tafel, de deksel er snel weer op zodat het eten warm blijft. Salades serveren we uit een plastic of stenen kom. En als deze van hout is, komt hij waarschijnlijk van de Xenos, Blokker of Ikea. Gemaakt per 1000 tegelijk, van kleine stukjes hout die met lijm aan elkaar verbonden zijn.

Nu is het anders: we eten van houten borden, er is minder gekletter van bestek. De pannen mogen nog steeds op tafel. Maar de salade wordt geserveerd in een zelfgemaakte houten schaal. Van eikenhout uit de buurt. Een houten zoutpotje, met grof zeezout erin staat ook op tafel.

Deze saladeschaal uit esdoornhout heeft twee sierringen en een bijzondere tekening in het hout

Hoe mooi is het om een unieke schaal te gebruiken? Met zorg gemaakt uit één stuk hout? Met vakmanschap, aandacht en liefde? Gemaakt van bomen die om een andere reden gekapt zijn dan om korte termijn winstbejag? Niet bijdragend aan ontbossing en transport over lange afstanden?

Natuurlijk zijn deze redenen  belangrijk. Maar er is nog een reden dat ik deze prachtige dingen maak: Ik vind het leuk! Het leukste dat er is! Eén stuk hout: ruw en grof. Een stam of tak omvormen  tot iets bruikbaars. Iets blijvends. Iets praktisch. Iets om te koesteren voor vele jaren. Het ruwe oppervlak steeds iets gladder maken, soms zelfs totdat het glimt. Ja. Dat is wat ik super graag doe!

kastanjehouten schaal

Ik kan niet wachten tot ik weer naar de werkplaats kan gaan. Een stuk hout vast te maken aan mijn draaibank en er iets moois van proberen te maken. Ja, proberen, want soms lukt het niet. Dan klopt de vorm niet, zit er een verrassing in het hout in de vorm van een scheurtje of een loszittende knoest… Af en toe voegt dat juist iets toe aan bijvoorbeeld een schaal. Soms is het nog te redden door de diameter wat kleiner te maken. Soms is het hout niet geschikt, en leg ik het aan de kant.

meidoorn kommetje foutje

Oeps. Die laatste snede om de wand van dit meidoornen kommetje nog iets dunner te maken pakte verkeerd uit.

Maar het is nooit erg. Er is hout genoeg. Ik heb in ieder geval een leuke tijd gehad in de werkplaats. Houtkrullen gemaakt. Mijn technieken weer iets bijgeschaafd. Iets geleerd…

En als iets echt af moet? Als ik een bestelling heb waar iemand op wacht? Dan kan het soms frustrerend zijn. Ik hou altijd rekening met “ongelukjes” als ik hout uitkies en koop. Dat er altijd iets geks kan gebeuren. Hout blijft een natuurproduct. En de natuur heeft soms grillen. Maar juist dat zorgt voor verrassingen. Bijvoorbeeld deze schaal uit notenhout:

notenhouten schaal

Supermooi. Donkere kern, iets lichter spinthout, een gat, ribbels met een tijgeroog-achtig effect. Al die prachtige kenmerken in deze schaal waren verborgen in de stam die ik destijds kocht.

Deze schaal is een genot om naar te kijken. Heerlijk glad om met je hand over te strijken. Een salade zal er zo mooi uitzien op je tafel! Het maakt iets speciaals van elke maaltijd. Of het nou een doordeweekse hap is of een uitgebreid diner. Je maakt er indruk mee als je visite hebt.

Dat maakt het zo leuk. De verandering van ruw naar rond en glad. Als een rups die in een vlinder verandert. Met het verschil dat het hout zelf niet verandert. Het is mijn passie om het mooiste van het hout naar voren te brengen. En het resultaat aan te bieden aan die persoon die iets unieks wil bezitten. Iets tijdloos. Iets simpelweg praktisch en ook prachtig. Ik vind dat elk huis, elke tafel zo iets moois verdient!

grote notenhouten schaal

In een documentaire over keramiek (Ceramics: A Fragile History) kwam een mooie quote naar voren, die met me resoneert, bij me blijft hangen:

“For me, the making of beautiful pots is the deep human desire to make the most ordinary things in your life truly beautiful.”

En zo zie ik het ook.

Wil jij ook een mooie saladeschaal hebben of cadeau geven?

Bezoek de webshop

 

Waarom eetkommen?

Waarom maak je eetkommen?


Ik vind eetkommen super leuk om te maken. Dat is de eerste en heel belangrijke reden. En ik vind het zo leuk dat ik elke dag een eetkom kan gebruiken die ik zelf heb gemaakt. Dat geeft een voldaan gevoel. Ik vind het ook zo leuk om te zien hoe mijn gezin de eetkommen koesteren.


Servies van hout


Het is inmiddels vanzelfsprekend geworden dat we eten van houten borden en eten uit eetkommen. Mijn dochter heeft er laatst eentje voor haarzelf gekregen van mij. Mijn zoontje moet nog even wachten totdat hij zelf jarig is. Misschien wel een leuke traditie: tegen de tijd dat ze 18 zijn, hebben ze een aardig servies bij elkaar gekregen :-).


De cirkel weer rond…


Daarnaast voed ik mijn gezin met het werk dat ik doe. Ik voed ze dus met eetkommen, dat is machtig mooi. Het is een kleine kringloop zo. Ik verkoop een eetkom. Daarmee koop ik eten. Waarmee ik eetkommen vul. En met de energie die ik dan weer binnen krijg, kan ik weer nieuwe eetkommen maken. Simpel. Eenvoud.


Natuurlijk


De eetkommen die ik maak zijn allemaal net anders. Dat ligt in de natuur van het hout. De nerf loopt niet altijd precies hetzelfde. Maar het kan ook gebeuren dat er een knoestje in het hout zit dat ik niet kan laten zitten. Of juist wel.


De vorm


En heel belangrijk: ik stop pas met vorm geven als ik helemaal tevreden ben met de vorm. En dat is afhankelijk van veel factoren: hout, snelheid van de draaibank, scherpte van het gereedschap en mij.


Aandacht


Juist. Het ligt aan mij. Als je een eetkom ziet, zie je een stukje van mij. Er is een stukje van mijn aandacht – mijn leven dus – in de eetkom gegaan. Het is deel geworden van mijn ervaring, van mijn herinnering. Een mooie herinnering. 


Dankbaar


En waar ik helemaal blij van word, is een mailtje ontvangen van een klant dat ze de eetkom in gebruik hebben. Met heerlijk, gezond en voedzaam eten in de kom. Ik ben dankbaar dat ze zo dankbaar zijn!

Nieuwsgierig?

Bekijk hieronder welke eetkommen en schalen ik nu op voorraad heb in mijn webshop. Wil je er meer, of zoek je net wat anders, stuur me dan even een mailtje! info@peterpeer.nl

Serieus? Heb jij dit gemaakt?

Waarom het zo belangrijk is om met je handen iets te maken.  

Ik weet dat veel mensen hier tegenaan lopen: Je hebt een leuke baan. Gezellige collega’s. Niet fysiek zwaar belast want je werkt het meeste van de dag achter de computer. Je werkt aan een virtueel product. En toch knaagt er iets als je ’s avonds thuis op de bank zit. Filmpjes op Facebook en Youtube van mensen die iets maken vind je te gek. Maar het lijkt zo’n ver-van-je-bed show. 

Begin gewoon!


Totdat blijkt dat het niet zo heel lastig is om te beginnen. Er is super veel informatie te vinden. Misschien heeft je vader of oom nog een werkplaats vol gereedschap dat je zo mag lenen. Er is maar één advies: begin! Het maakt niet uit als hetgeen wat je maakt niet meteen in een winkel of museum zou passen.


In je eigen tijd


Het gaat om het proces. Het bedenken wat je wil maken. Het uitzoeken van de materialen. Het slijpen van je gereedschap. Het werken met het materiaal. Je leert de mooie eigenschappen maar ook de grillen van je materiaal kennen. Dat lukt niet zo goed vanuit een boekje. Dat moet je zelf ervaren. En dan de tijd die lijkt te vliegen als je bezig bent om iets te maken.

Op je eigen tempo. In je eigen tijd.

Even de ruimte voor jezelf. Rust en stilte, of juist met je eigen muziek.

En als iets af is – of je besluit dat het af is – dan heb je iets tastbaars. Er zitten herinneringen in van elke bewerking die je meegaf aan het werkstuk. Die herinnering zit niet alleen in je werkstuk, maar ook in je hoofd. En in je spieren. Muscle memory. 


Leer van foutjes


En het hoort er ook bij als iets niet zo goed lukt. Ik werk met hout. Daar kies ik heel bewust voor. Juist de onvoorspelbaarheid geeft grote schoonheid aan hetgeen dat ik maak. Het kan er ook voor zorgen dat iets niet lukt. Het is belangrijk je dan te realiseren dat er toch iets moois is gebeurd. Je leert het meest van fouten. Het zorgt ervoor dat je scherp blijft, en dat je uitgedaagd wordt het nog een keer te proberen. Meestal met prima resultaat.

Wil je ook iets doen met je handen? Schrijf je snel in voor een individuele workshop, of kom gezellig met een ander!

Workshops